Oude water- en gasleidingen vervangen: wanneer en hoe?

Lood in de waterleiding herkennen

In woningen die vóór 1960 zijn gebouwd, kunnen nog loden waterleidingen zitten. Lood kan in het drinkwater terechtkomen, en het advies van de overheid is om loden leidingen te vervangen. In de vooroorlogse wijken van Utrecht komen ze nog voor, vaak in de meterkast, onder de vloer en op de route naar de keuken.

Het drinkwaterbedrijf is verantwoordelijk voor de aansluiting tot en met de watermeter. Alles wat daarna komt, in uw eigen woning, is uw verantwoordelijkheid. Een woning van vóór 1960 die al eens is verbouwd, kan nog stukken lood hebben die zijn blijven zitten, bijvoorbeeld onder de vloer of achter een kast.

U herkent een loden leiding aan een paar kenmerken:

• Een doffe, grijze kleur, zonder roest.
• Zacht: met een sleutel of mes maakt u een krasje dat zilverachtig glanst.
• Bolle, verdikte verbindingen waar twee stukken aan elkaar zijn gesoldeerd.
• Bochten die zijn gebogen in plaats van met een hoekstuk gemaakt.
• Een magneet blijft er niet aan hangen, in tegenstelling tot bij stalen leidingen.

Andere tekenen dat leidingen aan vervanging toe zijn

Ook leidingen zonder lood slijten. Gegalvaniseerde stalen waterleidingen, veel gebruikt na de oorlog, roesten van binnenuit dicht. U merkt dat aan bruin water na een periode van stilstand, een straal die steeds zwakker wordt en lekkages bij de verbindingen. Koperen leidingen gaan doorgaans lang mee, maar ook daar kunnen verbindingen gaan lekken.

Knallende leidingen bij het dichtdraaien van een kraan wijzen op waterslag, vaak door een leiding die niet goed is vastgezet. Dat is meestal geen reden om alles te vervangen, maar wel om ernaar te laten kijken, omdat de klappen verbindingen op den duur losmaken.

Bij de afvoer zijn de signalen trage afvoer, klokkende geluiden, rioolgeur en lekkende verbindingen. Oude afvoeren zijn soms van gietijzer, lood of asbestcement. Asbestcement komt voor in standleidingen en ontluchtingen van woningen van vóór 1994. Dat materiaal mag niet zomaar worden gezaagd of gesloopt; laat het eerst onderzoeken en kijk bij uw gemeente welke regels er gelden. Lees ook verstopte afvoer of riolering.

Gasleidingen: altijd voorzichtig

Oude gasleidingen zijn meestal van staal, in heel oude woningen soms van lood. Ze gaan lang mee als ze droog liggen, maar roest, losgeraakte koppelingen en leidingen die bij eerdere verbouwingen zijn ingebouwd zonder dat iemand weet waar ze lopen, zijn een risico. Ruikt u gas, draai dan de hoofdkraan dicht, zet ramen en deuren open, gebruik geen schakelaars of open vuur, ga naar buiten en bel het landelijke storingsnummer voor gas en stroom.

Werk aan gasleidingen laat u over aan een installateur die daarvoor gekwalificeerd is. Na elke aanpassing wordt de leiding op dichtheid getest. Gaat u van het gas af, bijvoorbeeld omdat u overstapt op inductie en een warmtepomp, dan kan een deel van de leiding binnen worden weggenomen en veilig afgedopt. Het verwijderen van de aansluiting zelf regelt u met de netbeheerder.

Bij een verbouwing is het verstandig om te laten vastleggen waar de gasleiding loopt, ook als er niets aan verandert. Zo boort niemand er later per ongeluk in.

Het juiste moment en de aanpak

Leidingen vervangen in een afgewerkt huis betekent sleuven in wanden en vloeren, en daarna stucwerk, tegels en verf herstellen. Tijdens een keuken- of badkamerrenovatie, of bij een totaalrenovatie, liggen wanden en vloeren toch al open. Dan is het extra werk voor nieuwe leidingen beperkt en is het herstel onderdeel van de afwerking die toch al gebeurt.

Nieuwe waterleidingen zijn meestal van koper of meerlagenbuis, nieuwe afvoeren van kunststof. Leidingen kunnen in sleuven in de muur, in een voorzetwand, onder de vloer via de kruipruimte of in een koker worden weggewerkt. Warmwaterleidingen worden geïsoleerd, en koud- en warmwaterleidingen lopen bij voorkeur niet tegen elkaar aan, zodat het koude water koud blijft.

Een belangrijk detail is het weghalen van oude, doodlopende stukken leiding. Een aftakking naar een kraan die niet meer bestaat, blijft vol stilstaand water staan, wat ongewenst is voor de waterkwaliteit. Bij een goede vervanging worden zulke stukken bij de aftakking afgekoppeld, niet alleen afgedopt bij de oude kraan.

Wilt u de keuken of badkamer verplaatsen, dan hangt veel af van de route van de afvoer; zie de keuken verplaatsen en het leidingwerk. En gaan de wanden toch open, kijk dan ook naar de elektra: elektra vernieuwen in een oud huis.

Wat de prijs bepaalt

Het vervangen van leidingen is vooral arbeid. De lengte van de route, het aantal tappunten en de vraag of leidingen in steen moeten worden ingefreesd of in een voorzetwand of kruipruimte kunnen lopen, bepalen het grootste deel. Daarbij komt het herstel: sleuven dichtzetten, stucwerk en tegelwerk bijwerken en schilderen.

Een kruipruimte die goed toegankelijk is, maakt het werk op de begane grond veel eenvoudiger. Op de verdieping met een houten vloer kunnen leidingen vaak tussen de balken worden gelegd door een paar planken op te nemen. In een woning met betonvloeren zonder kruipruimte wordt meer gefreesd of opgebouwd. Wie water, afvoer en elektra in dezelfde sleuven en dezelfde voorzetwand laat meenemen, betaalt het herstel maar één keer.

Leidingwerk door Van der Lugt

Van der Lugt legt in Utrecht en omgeving water- en afvoerleidingen aan, verlegt en repareert ze, en werkt de sleuven daarna zelf af met stucwerk of tegels. Bij een renovatie plannen we het leidingwerk vóór het tegel- en stucwerk, zodat er niets opnieuw open hoeft. Na een gratis opname krijgt u een vaste prijs op papier. Zie loodgieterswerk in Utrecht.

Veelgestelde vragen

Moet ik loden leidingen echt vervangen als het water goed smaakt?

Ja. Lood in drinkwater proeft en ruikt u niet. De enige blijvende oplossing is de loden leidingen in huis vervangen.

Kan ik koper en kunststof combineren?

Ja, met de juiste koppelingen is dat gebruikelijk. Bij een renovatie wordt vaak een deel in meerlagenbuis aangelegd en blijft bestaand koper zitten waar het nog goed is.

Zit ik lang zonder water bij het vervangen?

Meestal wordt het water alleen afgesloten op het moment dat de nieuwe leiding wordt aangesloten. De nieuwe leidingen worden eerst aangelegd, zodat de onderbreking zo kort mogelijk blijft.

Wie is verantwoordelijk voor de leiding tot de meter?

Het drinkwaterbedrijf is verantwoordelijk voor de aansluiting tot en met de watermeter. Ligt daar nog lood, neem dan contact op met uw drinkwaterbedrijf.