Het korte antwoord
Begin bij wat u niet ziet: de kruipruimte en houten vloer, de leidingen, de elektra en de staat van muren en plafonds. Pas als die basis gezond en droog is, heeft het zin om te stucen, te schilderen en een keuken of badkamer te plaatsen. Een jaren-30 huis is degelijk gebouwd, maar na negentig jaar en meerdere eigenaren zit er bijna altijd iets onder de oppervlakte.
Wat een jaren-30 woning anders maakt
Woningen uit de jaren twintig en dertig, zoals in Oog in Al en Tuinwijk, zijn gebouwd met vakmanschap en goede materialen. Denk aan een houten balklaag op de begane grond met een kruipruimte eronder, gemetselde muren, vaak al met een spouw, plafonds van pleisterwerk op riet of latten, en houten kozijnen met bovenlichten van glas-in-lood.
Diezelfde kenmerken bepalen waar de risico's zitten. Hout heeft last van vocht, pleisterwerk op riet laat na een eeuw los, en de oorspronkelijke installaties zijn nooit ontworpen voor een inductiekookplaat, een warmtepomp of een badkamer op de eerste verdieping. In veel huizen is daar in de jaren zestig tot negentig al eens iets aan veranderd, met wisselende kwaliteit. Een goede opname begint dus met nieuwsgierig kijken: luiken open, plinten los, een blik in de meterkast.
“Dé partij voor jouw complete woning renovatie, van schilderwerk tot aan dakwerk. Onderhoudsbedrijf Van Der Lugt levert niet alleen maar vakwerk, maar is ook nog eens betrouwbaar en transparant. Zeker een aanrader!”
Eerst onder de vloer kijken
De kruipruimte is de plek waar een renovatie van een jaren-30 huis kan meevallen of tegenvallen. Staat er water, is de bodem nat of ruikt het muf, dan heeft dat gevolgen voor de balken en voor het hele binnenklimaat. Een droge kruipruimte met werkende ventilatieroosters in de gevel is de basis.
Kijk vooral naar de koppen van de balken, waar die in de muur liggen. Daar is het hout het vochtigst en ontstaat rot het eerst. Prik met een schroevendraaier: zacht, vezelig hout is een slecht teken. Losse planken, een verende vloer of kieren langs de plint wijzen vaak op hetzelfde.
Dit is ook het moment om aan vloerisolatie te denken. Isolatie onder de vloer kan vanuit de kruipruimte als die hoog genoeg is. Is dat niet zo, dan kan het van bovenaf als de vloer toch open gaat, bijvoorbeeld voor nieuwe leidingen of vloerverwarming. Let daarbij op de ventilatie van de kruipruimte: die moet blijven werken, anders verplaatst u het vochtprobleem.
Leidingen, elektra en wat er achter het pleisterwerk zit
In huizen van vóór de jaren zestig kunnen nog loden waterleidingen zitten, vaak in de kruipruimte of bij de watermeter. Lood is grijs, zacht en laat zich met een schroevendraaier krassen tot het glanst. Loden leidingen hoort u te vervangen, en bij een renovatie is dat een kleine klus vergeleken met later.
De elektra is vaak een lappendeken: een deel nieuw, een deel met oude bedrading zonder randaarde, soms stopcontacten op een groep met de verlichting. Bij een grondige renovatie is volledig vernieuwen met een nieuwe groepenkast meestal de verstandige keuze, omdat de muren dan toch open gaan.
Dan het pleisterwerk. Oude wanden en plafonds klinken soms hol als u erop klopt. Dat betekent dat de pleisterlaag los zit van de ondergrond. Een kleine holle plek is te herstellen, maar een plafond dat over een groot oppervlak hol klinkt of doorbuigt, wordt beter vervangen of overgezet met gipsplaat voordat het wordt gestuct. Overstucen van los pleisterwerk is weggegooid geld.
- Kruipruimte: vocht, ventilatie, staat van de balkkoppen.
- Waterleiding: lood of koper, en waar de hoofdkraan zit.
- Elektra: aantal groepen, aardlekschakelaars, randaarde.
- Wanden en plafonds: holle plekken, scheuren boven kozijnen, doorbuiging.
- Kozijnen: houtrot aan de onderdorpels en in de hoeken.
- Latere toevoegingen: platen, vloerbedekking of afvoeren die mogelijk asbest bevatten.
Scheuren, asbest en het karakter van het huis
Scheuren in het metselwerk of schuin boven kozijnen kunnen onschuldig zijn, maar ook wijzen op zetting. Bij twijfel is een bouwkundig of funderingsonderzoek verstandig voordat u gaat stucen, anders scheurt de nieuwe wand gewoon mee.
Het oorspronkelijke huis bevat zelden asbest, maar latere verbouwingen wel. Denk aan vensterbanken, plaatmateriaal in de meterkast, oude vloerzeilen en golfplaten op een schuur. Laat dat inventariseren voordat er gesloopt wordt. Welke regels daarbij gelden, vindt u via het Omgevingsloket of uw gemeente.
Tot slot het karakter. Paneeldeuren, glas-in-lood, sierlijsten en een originele trap maken een jaren-30 huis waardevol. Een renovatie kan die behouden en herstellen in plaats van wegslopen. Ligt het huis in een beschermd stadsgezicht, dan kunnen er voor de buitenkant aanvullende regels gelden. Gebruik daarvoor de vergunningcheck en neem contact op met de gemeente Utrecht.
Een logische volgorde voor dit type huis
Na de opname is de volgorde grotendeels dezelfde als bij elke grote renovatie, die we uitleggen in de volgorde van werken bij een totaalrenovatie. Het verschil zit in het begin: bij een jaren-30 woning gaan kruipruimte, vloer, leidingen en kozijnen voorop. Daarna volgen stucwerk en schilderwerk, waarbij oud pleisterwerk eerst goed wordt voorbehandeld. Bij buitenwerk loont het om houtrot meteen mee te nemen, zie houtrot in kozijnen.
Isoleren verdient in dit type huis extra aandacht. Wie de spouw laat vullen, de vloer isoleert en nieuw glas plaatst, maakt het huis een stuk luchtdichter dan de bouwers ooit bedoelden. Dat is prima, mits er ook goed geventileerd wordt. Plan daarom roosters in de nieuwe kozijnen of mechanische afzuiging in badkamer en keuken in dezelfde ronde. Zo voorkomt u dat condens zich na de renovatie gaat verzamelen op koude plekken, zoals de hoeken van plafonds en de dagkanten van kozijnen.
Jaren-30 renovatie door Van der Lugt
Van der Lugt renoveert woningen in Utrecht en omgeving, van stucwerk en schilderwerk tot keuken, badkamer en dakwerk. Bij een gratis opname kijken we samen naar de staat van het huis en wat voorrang heeft. U krijgt daarna een vaste prijs op papier met planning. Zie ook totaalrenovatie in Utrecht.
