Vernieuw de elektra als de groepenkast nog schroefzekeringen heeft of geen aardlekbeveiliging, als stopcontacten in keuken, badkamer of bij de wasmachine geen randaarde hebben, of als er oude bedrading met stoffen of verbrokkelende isolatie in huis zit. Ook zekeringen die regelmatig springen zijn een signaal. Het meest logische moment is een verbouwing, als wanden toch opengaan en daarna opnieuw worden afgewerkt.
Signalen van verouderde elektra
Een oud huis betekent niet automatisch een onveilige installatie, maar deze punten zijn een reden om het te laten controleren:
- Een groepenkast met porseleinen schroefzekeringen, de zogenoemde stoppen.
- Geen aardlekschakelaar in de groepenkast, of maar één voor het hele huis.
- Stopcontacten zonder randaarde in de keuken, de badkamer of bij de wasmachine.
- Bedrading met een stoffen omhulling of isolatie die bros is en verkruimelt.
- Zekeringen die springen als bijvoorbeeld de waterkoker en de magnetron tegelijk aanstaan.
- Schakelaars of stopcontacten die warm worden, verkleurd zijn of knetteren.
- Veel verlengsnoeren en stekkerdozen, omdat er te weinig stopcontacten zijn.
Waarom aardlek en randaarde zo belangrijk zijn
Een aardlekschakelaar schakelt de stroom uit zodra er ergens stroom weglekt, bijvoorbeeld via een defect apparaat of via iemand die een beschadigd snoer aanraakt. Dat gebeurt in een fractie van een seconde. In oudere installaties ontbreekt die bescherming soms helemaal. Dan beveiligt alleen de zekering, en die reageert op overbelasting, niet op lekstroom door een mens.
Randaarde voert lekstroom bij een apparaat met een metalen behuizing af, zodat de aardlekschakelaar kan ingrijpen. In keuken, badkamer en bij de wasmachine is dat onmisbaar. Een stopcontact met randaarde op een leiding zonder aardedraad lost niets op: dan zit er wel een aardpen in de wand, maar is die nergens op aangesloten.
Nieuwe installaties in Nederland worden aangelegd volgens NEN 1010, de norm voor elektrische installaties. Een moderne groepenkast heeft meerdere aardlekschakelaars of aardlekautomaten, zodat bij een storing niet het hele huis donker wordt. Wanneer uw huis is gebouwd, kunt u opzoeken in de BAG-viewer van het Kadaster. Dat zegt iets over de leeftijd van de oorspronkelijke installatie, al kan die sindsdien deels vernieuwd zijn.
Wat er vaak bij komt: meer vermogen
Huishoudens gebruiken nu veel meer stroom dan toen de oude installatie werd aangelegd. Een inductiekookplaat, een vaatwasser, een oven, een wasmachine en een droger hebben elk een aparte groep nodig. Komt er een warmtepomp of een laadpaal, dan wordt het nog meer. De groepenkast moet daar ruimte voor hebben, en de aansluiting van de netbeheerder moet het totale vermogen aankunnen.
Een groepenkast uitbreiden of vervangen is daarom vaak het eerste onderdeel van vernieuwen. In groepenkast uitbreiden of vervangen leest u wanneer welke keuze logisch is. Welke groepen een keuken nodig heeft, staat in elektra in de keuken.
Een zwaardere aansluiting vraagt u aan bij de netbeheerder. Dat heeft een eigen doorlooptijd, dus neem het vroeg mee in de planning.
Vernieuwen tijdens een verbouwing
Nieuwe bedrading kan soms door bestaande buizen worden getrokken, als die in goede staat zijn en er niet te veel bochten in zitten. Vaak zijn nieuwe leidingen nodig. Daarvoor worden sleuven in muren gefreesd en worden kanalen in plafonds of vloeren aangelegd. Dat is stoffig werk dat stucwerk en verf beschadigt.
Daarom is een verbouwing het logische moment. Liggen de wanden toch open of komt er nieuw stucwerk, dan verdwijnen de sleuven onder de nieuwe afwerking. Doet u het later, dan moet er in een afgewerkt huis worden gefreesd en hersteld. Ook bij de renovatie van een jaren-30 woning staat de elektra daarom vroeg in de volgorde.
Bedenk voor het frezen waar u stopcontacten, schakelaars en lichtpunten wilt. Loop elke ruimte door met uw meubelplan in de hand. Een stopcontact achter de bank waar niemand bij kan, of een schakelaar achter de draaicirkel van een deur, is een gemiste kans. Denk ook aan buitenverlichting, een stopcontact in de tuin en netwerkkabels naar werkplek en televisie.
De prijs hangt af van de omvang: alleen een nieuwe groepenkast, of ook nieuwe bedrading door het hele huis. Het aantal stopcontacten en lichtpunten, de bereikbaarheid van plafonds en vloeren en het herstel van stuc- en schilderwerk tellen mee.
Badkamer, buiten en rookmelders
In de badkamer gelden extra eisen. Rond bad en douche zijn zones waar maar een beperkt aantal elektrische onderdelen is toegestaan, en metalen leidingen en onderdelen worden met elkaar en met de aarde verbonden. In oudere badkamers is daar vaak niet aan gedacht. Wordt de badkamer toch verbouwd, dan is dat het moment om het goed te regelen, samen met verlichting, een stopcontact bij de spiegel en eventueel elektrische vloerverwarming.
Buiten gaat het om stopcontacten en verlichting die tegen weer en vocht kunnen. Kabels in de tuin worden beschermd aangelegd, zodat een spade ze niet raakt, en buitengroepen zitten achter een aardlekbeveiliging.
Neem ook de rookmelders mee. Sinds 1 juli 2022 moet elke woning op iedere verdieping een rookmelder hebben. Losse melders op een batterij voldoen, maar bij een verbouwing kunnen melders op netstroom worden aangesloten en aan elkaar worden gekoppeld. Gaat er dan op zolder een af, dan hoort u dat ook in de slaapkamer beneden.
Elektra door Van der Lugt
Van der Lugt legt in Utrecht en omgeving extra stopcontacten, verlichting en nieuwe bedrading aan en breidt groepenkasten uit, bijvoorbeeld voor een inductiekookplaat. Sleuven en gaten werken we daarna zelf weg met stucwerk en schilderwerk, zodat er van het werk niets meer te zien is. Bij de gratis opname bekijken we de groepenkast, de bedrading en uw wensen, en daarna ontvangt u een vaste prijs op papier. Meer leest u op elektra in Utrecht.
Veelgestelde vragen
Moet de hele installatie in één keer worden vernieuwd?
Niet altijd. Soms zijn een nieuwe groepenkast met aardlekbeveiliging en het vervangen van een paar verouderde leidingen genoeg. Bij oude, brosse bedrading door het hele huis is volledig vernieuwen verstandiger. Een controle van de installatie geeft daarover duidelijkheid.
Kan elektra vernieuwen zonder hak- en breekwerk?
Soms gedeeltelijk, als nieuwe draden door bestaande buizen kunnen. Voor stopcontacten op nieuwe plekken zijn meestal sleuven nodig. Die worden na afloop weggewerkt met stucwerk en verf.
Hoe weet ik of mijn stopcontacten echt geaard zijn?
Aan de buitenkant ziet u alleen of een stopcontact aardcontacten heeft, niet of die ook zijn aangesloten. Een eenvoudige stopcontacttester geeft een eerste indicatie, maar zekerheid krijgt u pas als de installatie wordt doorgemeten.
Kan ik in huis blijven wonen terwijl de elektra wordt vernieuwd?
Meestal wel, maar reken op momenten zonder stroom en op stof van het frezen. Vaak wordt per verdieping of per ruimte gewerkt, zodat koelkast en verwarming zo veel mogelijk blijven werken.
Bronnen en verder lezen
Waar regels gelden, verwijzen we naar de officiële bron. Zo weet u dat het klopt.
