Groepenkast uitbreiden of vervangen: wanneer is het nodig?

Wat er in een groepenkast zit

De groepenkast verdeelt de stroom in huis over groepen. Elke groep voedt een deel van de woning, bijvoorbeeld de stopcontacten in de woonkamer of alleen de vaatwasser. Per groep zit er een zekering of installatieautomaat die de stroom uitschakelt bij overbelasting of kortsluiting. In een woning is een gewone groep meestal beveiligd op 16 ampère. Dat is genoeg voor verlichting en een reeks stopcontacten, maar twee zware apparaten tegelijk op één groep, zoals een wasmachine en een droger, laten hem al snel uitvallen.

Daarnaast zitten er aardlekschakelaars in. Die schakelen de stroom uit als er stroom weglekt, bijvoorbeeld via een kapot apparaat of via iemand die een draad aanraakt. Dat is de belangrijkste beveiliging voor mensen. Moderne kasten verdelen de groepen over meerdere aardlekschakelaars, of hebben per groep een aardlekautomaat, zodat bij een storing niet het halve huis uitvalt.

Vóór de groepenkast zitten de hoofdzekering en de meter. Die zijn van de netbeheerder en verzegeld, en daar werkt alleen de netbeheerder aan. Wilt u een zwaardere aansluiting, bijvoorbeeld van één fase naar drie fasen, dan vraagt u dat bij de netbeheerder aan.

Signalen dat uw groepenkast aan de beurt is

Laat de groepenkast beoordelen bij een of meer van deze punten:

• Er zitten nog schroefzekeringen met porseleinen patronen in, de zogenoemde stoppen.
• Er is geen aardlekschakelaar, of er is er maar één voor het hele huis.
• Groepen vallen regelmatig uit, vooral als meerdere apparaten tegelijk aan staan.
• De kast is vol en er is geen plek voor een extra groep.
• U ziet bruine verkleuring, ruikt een brandlucht of de kast voelt warm aan. Schakel dan direct een elektricien in.
• Er komen zware gebruikers bij, zoals een inductiekookplaat, warmtepomp, laadpaal of elektrische vloerverwarming.

Uitbreiden of vervangen

Uitbreiden betekent dat er groepen bij komen in de bestaande kast. Dat kan als de kast op een moderne rail is opgebouwd, er fysiek ruimte is en de aardlekschakelaars de extra groepen kunnen dragen. Het is een overzichtelijke ingreep die weinig breekwerk vraagt, want de nieuwe leiding loopt vanaf de kast naar het apparaat.

Vervangen is nodig als de kast verouderd is, of als uitbreiden uitkomt op een rommelige oplossing met groepen die overal tussen worden gepropt. Bij vervanging wordt de kast opnieuw opgebouwd volgens de NEN 1010, met de groepen netjes verdeeld over aardlekschakelaars en ruimte over voor later. De stroom is daarvoor een deel van de dag af.

Een nieuwe kast maakt de bedrading in huis niet nieuw. In oudere woningen zitten soms nog leidingen zonder aarde, of stopcontacten zonder randaarde in slaapkamers. Bij vervanging van de kast is het verstandig de rest van de installatie te laten nalopen. Meer daarover in elektra vernieuwen in een oud huis.

Nieuwe zware verbruikers

Een inductiekookplaat heeft meestal twee eigen groepen nodig, of een krachtstroomaansluiting. Het installatievoorschrift van de kookplaat bepaalt welke. Ook een oven, vaatwasser, wasmachine en droger krijgen bij voorkeur elk een eigen groep, zodat ze niet samen met andere apparaten een groep overbelasten. Hoe dat in een keuken uitpakt, leest u in elektra en groepen in de keuken.

Een warmtepomp, een laadpaal of elektrische vloerverwarming vraagt nog meer. Dan is de vraag of de hoofdaansluiting van de woning voldoende is. Veel oudere woningen hebben een aansluiting met één fase. Voor een laadpaal of een grote warmtepomp kan een aansluiting met drie fasen nodig zijn, en die aanvraag bij de netbeheerder heeft een doorlooptijd. Begin daar dus op tijd mee.

Kijk daarom niet alleen naar wat u nu wilt, maar ook naar wat de komende jaren komt. Wie de kast nu vervangt en een paar groepen reserve laat, hoeft er bij de volgende aanschaf niet opnieuw aan. Denk ook aan zonnepanelen: de omvormer krijgt meestal een eigen groep, en ook daarvoor moet ruimte in de kast zijn.

Het goede moment: vóór het stucwerk

De beste tijd om de groepenkast aan te pakken, is tijdens een verbouwing, voordat er gestuct en geschilderd wordt. Nieuwe leidingen naar de keuken of de zolder gaan dan in sleuven en dozen die daarna onzichtbaar worden weggewerkt. Achteraf kan het ook, maar dan moeten verse wanden weer open. Bij een complete renovatie hoort de elektra daarom in de ruwe fase, zie de volgorde van werken bij een totaalrenovatie.

Komt er een nieuwe keuken, dan wordt de groepenkast vóór het plaatsen aangepast, zodat alle apparaten direct op de juiste groep kunnen worden aangesloten. En gaat u verbouwen in een woning waar u nog woont, spreek dan af op welke dagen de stroom eraf gaat, zodat u daar rekening mee kunt houden met werk, koelkast en vriezer.

Elektra door Van der Lugt

Van der Lugt breidt groepenkasten uit, bijvoorbeeld voor een inductiekookplaat, en legt nieuwe bedrading, stopcontacten en verlichting aan. Sleuven en gaten werken we daarna weg met stuc- en schilderwerk, zodat er niets meer van te zien is. Bij de gratis opname kijken we of uitbreiden kan of dat vervangen verstandiger is, en u krijgt een vaste prijs op papier. Meer op de pagina over elektra.

Veelgestelde vragen

Mag ik zelf een groep bijplaatsen?

Werk in de groepenkast is werk voor een vakman. Een fout geeft risico op brand of een elektrische schok, en dat ziet u er van buiten niet aan. Laat het doen door iemand die de installatie daarna ook doormeet.

Hoeveel groepen heeft een woning nodig?

Dat hangt af van de grootte van de woning en de apparaten. Een woning met een elektrische keuken heeft er al snel meer dan een oudere woning ooit had. Belangrijker dan het aantal is dat zware apparaten een eigen groep hebben en dat er reserve is.

Wat is het verschil tussen een aardlekschakelaar en een aardlekautomaat?

Een aardlekschakelaar beveiligt meerdere groepen tegelijk tegen lekstroom. Een aardlekautomaat combineert per groep een aardlekbeveiliging met een gewone automaat. Valt er dan iets uit, dan gaat alleen die ene groep uit.

Valt een groep steeds uit, is de kast dan te klein?

Niet per se. Een groep die steeds uitvalt, kan overbelast zijn, maar ook een kapot apparaat of een probleem in de bedrading hebben. Haal bij een aardlekstoring de apparaten een voor een uit het stopcontact om de oorzaak te vinden, en laat het onderzoeken als dat niet lukt.