Een vrijstaand bad plaatsen: vloer, afvoer en ruimte

Het gewicht: kan de vloer het dragen?

Een liter water weegt een kilo. Een gevuld bad bevat al snel een paar honderd liter water, en daar komen het gewicht van het bad zelf en van de persoon erin nog bij. Dat gewicht staat bovendien op een klein oppervlak: vier pootjes of een smalle voet.

Het materiaal van het bad maakt veel uit. Een acryl bad is licht. Een bad van solid surface, gietijzer of natuursteen weegt leeg al een veelvoud daarvan. Kijk daarom in de specificaties naar het leeggewicht, niet alleen naar de inhoud.

Op een betonvloer, zoals in de meeste nieuwbouwwoningen in Leidsche Rijn en Vleuten, is een gangbaar vrijstaand bad meestal geen probleem. In een oudere woning met een houten balklaag, zoals veel jaren-30 huizen in Utrecht, ligt het anders. Dan tellen de richting en de onderlinge afstand van de balken, hun staat en de plek van het bad. Midden in een overspanning is iets anders dan vlak bij een dragende muur. Bij een zwaar bad of twijfel over de balklaag laat u een constructeur meekijken. Versterken kan, bijvoorbeeld met extra balken of een stevige plaatvloer, maar dat gebeurt voordat de vloer dichtgaat.

Afvoer en kraan: het lastigste deel

Bij een ingebouwd bad zit de afvoer achter een ombouw. Bij een vrijstaand bad gaat hij recht naar beneden de vloer in, en vanaf daar moet de leiding met een constant afschot naar de standleiding lopen. In een houten vloer kan dat tussen de balken, mits de leiding met de balkrichting meeloopt. Moet hij er dwars doorheen, dan wordt het ingewikkeld, want in een balk mag niet zomaar worden gezaagd. In een betonvloer wordt de leiding in de dekvloer opgenomen, of de vloer wordt plaatselijk verhoogd.

Denk ook aan onderhoud. De sifon onder een vrijstaand bad is na plaatsing lastig bereikbaar. Kies een afvoerset waarbij het zeefje en de sifon via de plug van bovenaf te reinigen zijn.

Voor de kraan zijn er drie mogelijkheden. Een vrijstaande vloerkraan heeft een inbouwdeel in de vloer nodig, dat geplaatst wordt voordat de vloer wordt afgewerkt. Een wandkraan vraagt om een bad dat dicht genoeg bij de muur staat. Een kraan op de badrand kan alleen als het bad daar kraangaten voor heeft. De keuze bepaalt waar de leidingen lopen en moet dus vroeg vastliggen.

Ruimte rondom en de vloer onder het bad

Een vrijstaand bad heeft lucht nodig. Staat het te dicht tegen de wand, dan ontstaat een smalle sleuf waar stof en vocht blijven hangen en waar u met geen doek meer bij komt. Houd zoveel afstand dat u er gemakkelijk tussen kunt schoonmaken, of kies een model dat bedoeld is om met de achterkant strak tegen de wand te staan.

De vloer onder het bad blijft zichtbaar, dus die moet even netjes zijn als de rest. Bij in- en uitstappen komt er water op de vloer. De waterdichte laag onder de tegels loopt daarom door tot onder en rond het bad. Hoe die laag wordt opgebouwd, leest u in een badkamer waterdicht maken. Grote tegels geven een rustige vloer, maar dan moet de plek van de afvoer goed in het tegelpatroon passen. Zie ook grootformaat tegels in de badkamer.

Ligt er vloerverwarming, houd dan rekening met de afvoer en het eventuele inbouwdeel van de kraan. Daar mogen geen verwarmingsleidingen lopen. Dat staat op tekening voordat de leidingen gelegd worden.

Checklist voordat u een bad kiest

Loop deze punten na voordat u een model bestelt:

• Afmetingen van het bad, plus de ruimte rondom voor schoonmaken en in- en uitstappen.
• Leeggewicht en inhoud, en wat de vloer kan dragen.
• Plek van de afvoer ten opzichte van de standleiding en de richting van de balken.
• Type kraan: vloerkraan, wandkraan of badrandkraan.
• Capaciteit van de ketel of boiler voor warm water.
• Hoe het bad binnenkomt. Een groot bad uit één stuk past niet altijd door de voordeur, om de bocht in de hal of door een smal trapgat.
• Levertijd, want de afvoerset en de maten van het bad moeten bekend zijn voordat de afvoer wordt aangelegd.

Volgorde van werken

Bij een vrijstaand bad gaat het werk in een vaste volgorde. Eerst eventuele versteviging van de vloer, dan de afvoer en waterleidingen, inclusief het inbouwdeel voor een vloerkraan. Daarna de dekvloer of ondervloer, de waterdichting en het tegelwerk. Het bad komt pas als er niemand meer met ladders en zwaar gereedschap door de ruimte hoeft. Hoe een vrijstaand bad in het totale verloop van een renovatie valt, leest u in de volgorde van een badkamerrenovatie.

Bij het plaatsen wordt het bad waterpas gesteld, de afvoer aangesloten en getest met een volle vulling, voordat de voet wordt afgekit. Een lekkende koppeling onder een vrijstaand bad merkt u anders pas aan een natte plek in het plafond van de kamer eronder.

Badkamerrenovatie door Van der Lugt

Van der Lugt doet bij een badkamerrenovatie in Utrecht en omgeving zelf het sloopwerk, het loodgieterswerk, de elektra, het tegelwerk en de afwerking. Zo sluiten de leidingen voor een vrijstaand bad, de waterdichting en de tegels goed op elkaar aan. Bij de gratis opname kijken we naar uw vloer, de afvoer en de ruimte, en daarna krijgt u een vaste prijs op papier. Meer leest u op badkamerrenovatie in Utrecht.

Veelgestelde vragen

Kan een vrijstaand bad op een houten vloer?

Vaak wel, maar het hangt af van de balklaag en het gewicht van het gevulde bad. Bij een zwaar model of twijfel over de balken laat u een constructeur rekenen. Versterken gebeurt voordat de nieuwe vloer en de tegels erop komen.

Kan ik mijn ingebouwde bad vervangen door een vrijstaand bad zonder alles te slopen?

Meestal niet. Onder een ingebouwd bad ligt vaak geen tegelvloer en zit de afvoer op een andere plek. Om dat aan te passen, gaan de vloer en de tegels er in de regel uit.

Past een vrijstaand bad in een kleine badkamer?

Er bestaan compacte modellen, maar een vrijstaand bad vraagt ruimte rondom. In een kleine badkamer geeft een ingebouwd bad of een inloopdouche vaak meer bruikbare ruimte.

Waar let ik op met elektra rond het bad?

Rond een bad gelden zones waarin alleen bepaalde elektrische onderdelen mogen zitten. Plan stopcontacten, verlichting en eventuele elektrische vloerverwarming daarom samen met de plek van het bad.