Buitenmuur opknappen: schilderen of stucen?

Eerst de oorzaak: waarom ziet de gevel er slecht uit?

Een gevel die er moe uitziet, heeft vaak een vochtprobleem, en dat lost verf noch pleister op. Integendeel: een laag die vocht in de muur opsluit, gaat binnen een paar winters bladderen of afvriezen. Kijk daarom eerst waar het vocht vandaan komt. De bekendste bronnen:

• Een lekkende dakgoot of kapotte regenpijp, herkenbaar aan groene strepen en natte plekken direct eronder.
• Uitgesleten of gescheurde voegen, waardoor regen het metselwerk in trekt. Op de gevel die op de regen staat, meestal de west- of zuidwestkant, gaat dat het snelst.
• Optrekkend vocht onderaan de muur, zichtbaar als witte zoutranden en afbladderende verf op de onderste lagen stenen.
• Spatwater, of een terras dat zonder ruimte tegen de gevel aan is gelegd.
• Een oude verflaag die geen vocht doorlaat, zodat vocht vanuit de muur achter de verf blijft zitten.

Schilderen: dampopen en goed voorbereid

Een gevel moet vocht kwijt kunnen. Water dat door regen of vanuit het huis in de muur komt, moet er ook weer uit. Daarom gaat er op metselwerk en pleisterwerk een dampopen gevelverf, zoals een minerale silicaatverf of een gevelverf op basis van siliconenhars of acrylaat die daarvoor is gemaakt. Een muurverf voor binnen of een lak hoort niet op een gevel.

De voorbereiding bepaalt hoe lang het werk meegaat. De gevel wordt gereinigd en groene aanslag wordt behandeld. Losse verf gaat eraf tot op een vaste rand, en scheuren en kapotte voegen worden eerst hersteld. Op een al geschilderde gevel wordt getest of de oude laag goed vastzit, bijvoorbeeld door een stuk tape stevig aan te drukken en er in één ruk af te trekken. Komt er verf mee, dan moet er meer weg voordat er een nieuwe laag op kan.

Bedenk dat het schilderen van kaal metselwerk een keuze voor de lange termijn is. Een geschilderde baksteengevel krijgt u nauwelijks meer kaal zonder de steen te beschadigen, en vanaf dat moment hoort de gevel bij de vaste schilderbeurten. Waarom verf op een gevel soms loslaat, leest u in verf bladdert: de oorzaak.

Stucen: wanneer een pleisterlaag de betere keuze is

Een buitenpleister is zinvol als de gevel in de loop der jaren een lappendeken is geworden: gerepareerde stenen, dichtgezette openingen, verschillende voegen of een muur die nooit mooi is geweest. Een pleisterlaag maakt daar weer één geheel van. Buitenstucwerk is iets anders dan stucwerk binnen. Er wordt gewerkt met een cement- of kalkgebonden mortel of met een kunstharspleister, en in de laag komt wapeningsgaas dat spanningen verdeelt.

Op de aansluitingen komt het aan. Langs kozijnen en waterslagen moet de pleister zo worden afgewerkt dat water wordt afgevoerd en niet achter de laag kan lopen. Aan de onderkant blijft de pleister vrij van het maaiveld, met een profiel als afsluiting. Op de pleister kan daarna een gevelverf, of de pleister is zelf al op kleur.

Gaat u de gevel toch aanpakken en is er nog geen isolatie, kijk dan ook naar buitengevelisolatie. Daarbij komt er isolatie tegen de muur met een pleisterlaag als afwerking. Dat is een groter project dan alleen stucen, maar het combineert twee dingen onder één steiger. Meer over het juiste moment leest u in isoleren tijdens de verbouwing.

Het uiterlijk van de gevel en de regels

Schilderen of pleisteren verandert hoe een huis er van buiten uitziet. In een beschermd stadsgezicht, bij een monument of aan de straatkant kan dat gevolgen hebben voor wat er mag. Van der Lugt geeft daar geen advies over. Check uw situatie in het Omgevingsloket of bij de gemeente, of begin met de vergunningcheck. Woont u in een appartement, dan beslist ook de VvE mee over de gevel.

Kijk ook naar de straat. Een gepleisterde of geschilderde gevel in een rij kale baksteen valt op, en in een rij met gelijke gevels kan een tint die aansluit bij de buren het verschil maken tussen opvallen en passen.

Planning en wat de prijs bepaalt

Buitenwerk is weerwerk. Verf en pleister moeten kunnen drogen en uitharden voordat het gaat regenen of vriezen, en een gevel in de volle middagzon droogt te snel. Daarom wordt gevelwerk meestal tussen voorjaar en najaar gepland, met ruimte voor een regenachtige week.

De prijs hangt af van de oppervlakte en de hoogte, en dus van de vraag of er een steiger nodig is. Verder tellen het herstelwerk vooraf, zoals voegen, scheuren en losse verf, het aantal kozijnen en hoeken waarlangs gewerkt moet worden, en de keuze tussen verf of een pleistersysteem. Wie de kozijnen tegelijk laat schilderen, bespaart een tweede keer steiger en afplakken.

Gevelwerk door Van der Lugt

Van der Lugt doet binnen- en buitenschilderwerk en stucwerk in Utrecht en omgeving, en werkt voor het schilderwerk met Sikkens, Sigma en Wijzonol. Klanten die hun hele huis lieten stucen en spuiten, hebben daarna ook hun buitengevel bij ons ingepland. Bij de gratis opname bekijken we de staat van uw gevel, waar het vocht vandaan komt en wat in uw situatie verstandig is. U krijgt een vaste prijs op papier. Meer op schilderwerk in Utrecht.

Veelgestelde vragen

Kan een geschilderde gevel weer kaal worden gemaakt?

Dat kan met stralen of afbijten, maar het is bewerkelijk en steen en voegen kunnen beschadigen. Vaak blijft er een waas van verf in de poriën achter. Ga er bij het schilderen van kaal metselwerk daarom van uit dat het blijvend is.

Helpt een waterafstotend middel tegen een natte gevel?

Een impregneermiddel kan de wateropname van metselwerk verminderen, maar alleen als voegen en stenen gaaf zijn en het middel dampopen is. Op een gevel met kapotte voegen of optrekkend vocht houdt het de oorzaak in stand.

Hoe vaak moet een geschilderde gevel opnieuw?

Dat hangt af van de verf, de ondergrond en hoeveel zon en regen de gevel vangt. Kijk elk voorjaar of de verf afkrijt, scheurt of loslaat en of er groene aanslag ontstaat. Op tijd bijwerken voorkomt dat de gevel eerst helemaal moet worden afgestoken.

Mag ik mijn gevel zomaar een andere kleur geven?

Dat hangt af van de plek, het omgevingsplan en de vraag of uw huis een monument is of in een beschermd stadsgezicht ligt. Daar adviseert Van der Lugt niet over: kijk in het Omgevingsloket of vraag het de gemeente.