Kapotte of losse dakpannen: herstellen of vervangen?

Hoe dakpannen kapotgaan

Dakpannen liggen los op panlatten en blijven op hun plek door hun eigen gewicht, de nokjes achter de latten en op winderige plekken door panhaken. Een zware storm kan pannen optillen en verschuiven, vooral aan de randen en bij de nok. Een verschoven pan laat een kier open waar regen en wind onder het dak komen. Binnen merkt u dat vaak pas als er een vochtplek op het plafond verschijnt.

Een tweede oorzaak is vorst. Een pan die poreus is geworden, neemt water op. Bevriest dat water, dan zet het uit en scheurt of schilfert de pan. Bij oude gebakken pannen ziet u dat aan afgeschilferde randen, bij betonpannen aan een ruwe, verweerde toplaag. Mos versterkt dat effect, omdat het vocht vasthoudt.

Ook de nok is een zwakke plek. Bij oudere daken liggen de nokvorsten in specie. Die specie scheurt na verloop van tijd, waarna de vorsten los komen te liggen. Bij een nieuwe nok wordt meestal een droge nokafwerking gebruikt, met een flexibele ondervorst en vorsten die mechanisch worden vastgezet.

Herstellen of vervangen: de signalen

Deze punten helpen bij de keuze:

• Herstellen volstaat bij een paar losse of gebroken pannen na een storm, op een dak dat verder in goede staat is.
• Herstellen volstaat ook bij losse nokvorsten, zolang de pannen eronder gezond zijn.
• Vervangen ligt voor de hand als veel pannen schilferen, scheuren of water opnemen.
• Vervangen is nodig als panlatten of tengels rot zijn en pannen gaan zakken of schuiven.
• Vervangen is verstandig als u de zolder wilt gaan gebruiken en het dak toch geïsoleerd moet worden.
• Een dak dat zichtbaar golft of doorzakt, wijst op een probleem in de draagconstructie. Dat wordt eerst onderzocht.

Passende pannen vinden

Een losse pan vervangen klinkt eenvoudig, maar de nieuwe pan moet precies passen. Er bestaan veel modellen, zoals de oud-Hollandse pan, de verbeterde Hollandse pan, de Tuile du Nord en vlakke pannen, en binnen elk model verschillen de maten per fabrikant en per periode. Een pan die net niet past, sluit slecht aan op de pannen ernaast en laat water door.

Bij oudere daken zijn de oorspronkelijke pannen soms niet meer leverbaar. Dan wordt gezocht naar hetzelfde model in de handel in gebruikte pannen. Een andere aanpak is om een paar originele pannen van een minder zichtbaar dakvlak naar de voorkant te verplaatsen, zodat de nieuwe pannen op een plek komen die minder opvalt.

Nieuwe pannen hebben vaak een andere kleur dan pannen die al tientallen jaren buiten liggen. Dat trekt langzaam bij, maar op een zichtbaar dakvlak kan het verschil een tijd opvallen.

Ligt er na een storm een pan in de tuin of op straat, bewaar dan de stukken. Aan de achterkant staat vaak een merk of typenummer, en ook een gebroken pan laat zien welk model en welke maat er nodig is. Maak daarnaast foto's van de schade voor uw verzekeraar. En wordt het dak vernieuwd, laat dan een paar reservepannen achter op zolder of in de schuur. Bij de volgende storm ligt de passende pan dan al klaar.

Een nieuw dak: meer dan alleen pannen

Wordt het dak opnieuw bedekt, dan gaan de oude pannen eraf en komt de onderconstructie bloot. Dat is het moment om alles in één keer goed te doen. Rotte panlatten en tengels worden vervangen, er komt een dampopen folie onder de pannen die ingewaaide regen of sneeuw naar de goot afvoert, en het lood rond schoorsteen en dakkapel wordt gecontroleerd of vernieuwd.

Het is ook het moment om het dak aan de buitenkant te isoleren, zodat de zolder warm wordt zonder dat er binnen ruimte verloren gaat. Milieu Centraal geeft daar onafhankelijke informatie over, en bij RVO kunt u nagaan of er subsidie mogelijk is. Hoe u de zolder daarna afwerkt, staat in zolder isoleren en afwerken.

Neem ook de dakgoten en boeidelen mee. Een nieuw dak met een lekkende goot eronder verplaatst het probleem alleen. Zie ook een dakgoot die lekt.

Kiest u voor een ander type pan of een andere kleur, en is uw huis een monument of staat het in een beschermd stadsgezicht, dan kunnen daar regels voor gelden. Van der Lugt geeft geen vergunningsadvies. Raadpleeg daarvoor het Omgevingsloket of neem contact op met de gemeente.

De prijs van dakwerk hangt af van de oppervlakte en de hellingshoek van het dak, de bereikbaarheid en de steiger, het type pan, de staat van latten en beschot, aansluitingen bij schoorsteen, dakkapel en dakramen, en of er isolatie bij komt.

Dakwerk door Van der Lugt

Van der Lugt herstelt en vernieuwt pannendaken in Utrecht en omgeving, en pakt de goot en het boeideel in één keer mee als die ook aan de beurt zijn. Nieuw houtwerk schilderen we direct, zodat het vanaf de eerste dag beschermd is. Voor dakwerk plannen we droge dagen. Bij de gratis opname bekijken we uw dak en u krijgt een vaste prijs op papier. Meer leest u op dakdekker in Utrecht.

Veelgestelde vragen

Hoe lang gaat een pannendak mee?

Gebakken pannen kunnen vele tientallen jaren meegaan. Betonpannen verweren meestal eerder. Vaak zijn niet de pannen maar de panlatten, de folie of de aansluitingen bij schoorsteen en goot als eerste aan vervanging toe.

Mag mos op het dak blijven zitten?

Een beetje mos is geen ramp, maar veel mos houdt water vast en geeft bij vorst schade. Laat het voorzichtig verwijderen. Een hogedrukreiniger is geen goed idee, omdat die de toplaag van de pannen aantast en water onder de pannen spuit.

Is een kapotte pan een spoedklus?

Een kapotte of verschoven pan laat bij de volgende regenbui water door. Hoe eerder hij wordt teruggelegd of vervangen, hoe kleiner de kans op schade aan het beschot, de isolatie en het plafond eronder.

Moet ik bij een nieuw dak ook isoleren?

Het is in elk geval het logische moment, omdat het dak toch openligt en isoleren aan de buitenkant dan het eenvoudigst is. Of er bij uw verbouwing ook eisen gelden voor de isolatiewaarde, vraagt u na bij de gemeente of zoekt u op via het Omgevingsloket.