Afzuigkap: recirculatie of afvoer naar buiten?

Wat een afzuigkap moet wegnemen

Bij het koken komen vier dingen vrij: vetdeeltjes, geur, waterdamp en warmte. Op een gaskookplaat komt daar nog verbrandingsgas bij, en ook bij het verbranden van gas ontstaat waterdamp. Een afzuigkap met afvoer naar buiten voert alles af. Een recirculatiekap houdt het vet tegen in een metalen filter en de geur in een koolstof- of plasmafilter, en zet de gefilterde lucht terug in de ruimte.

Het verschil zit dus vooral in het vocht. Pannen met kokend water en een vaatwasser die na afloop opengaat, brengen flink wat waterdamp in huis. Met recirculatie moet dat vocht via de gewone ventilatie weg. Lukt dat onvoldoende, dan beslaan ramen en kan er schimmel ontstaan in koude hoeken, zie ook schimmel in huis.

Hoe goed een kap zijn werk doet, hangt ook af van hoe u kookt. Een deksel op de pan scheelt veel damp, en een kap vangt het meeste op boven de achterste kookzones, waar de damp recht omhoog in de kap stijgt. Bij de voorste zones ontsnapt een deel opzij de keuken in.

Afvoer naar buiten: het kanaal maakt het verschil

De capaciteit op de doos is gemeten zonder kanaal. In de praktijk bepaalt het kanaal hoeveel lucht er werkelijk naar buiten gaat, en hoeveel lawaai de kap maakt. Een goed kanaal heeft deze kenmerken:

• Zo kort mogelijk, met zo min mogelijk bochten. Elke bocht kost afzuigkracht.
• Een gladde ronde of rechthoekige buis met de diameter die de fabrikant voorschrijft, geen geribbelde flexibele slang over een lange afstand.
• Een terugslagklep, zodat er geen koude lucht of wind terug de keuken in komt als de kap uit staat.
• Een muur- of dakdoorvoer met een rooster of klep die past bij de capaciteit van de kap.
• Isolatie rond het kanaal waar het door een koude ruimte loopt, zodat er geen condens in ontstaat.

Recirculatie: wanneer het een goede keuze is

Recirculatie is een volwaardige keuze als een kanaal naar buiten niet kan of erg ingrijpend wordt, bijvoorbeeld in een appartement zonder geschikte gevelopening of bij een kookeiland onder een betonvloer. Moderne filters vangen geur goed af, zeker bij inductie, waar geen verbrandingsgassen bijkomen.

De werking hangt sterk af van onderhoud. Een metalen vetfilter kan meestal in de vaatwasser. Een koolstoffilter raakt verzadigd en moet volgens de fabrikant worden vervangen of, bij een regenereerbaar filter, worden opgewarmd in de oven. Een vol filter laat geur door en vermindert de luchtstroom.

Let op bij ventilatie en verbrandingstoestellen

Sluit een afzuigkap met eigen motor nooit aan op het kanaal van de mechanische ventilatie. De ventilatie-unit is niet gemaakt voor vet, en de kap kan lucht terugdrukken naar andere ruimtes. Een kap met afvoer heeft een eigen kanaal naar buiten nodig.

Een afvoerkap zuigt lucht uit het huis, en die lucht moet ergens worden aangevuld. In een goed geïsoleerd, luchtdicht huis gaat dat niet vanzelf. Zet dan tijdens het koken een raam op een kier, of laat een voorziening voor luchttoevoer aanbrengen. Bij balansventilatie met warmteterugwinning raakt het systeem uit balans als de kap hard draait; vraag de installateur hoe uw systeem daarmee omgaat.

Extra belangrijk is dit in een huis met een open verbrandingstoestel, zoals een oude geiser, een open cv-ketel of een open haard. Een krachtige afzuigkap kan dan rookgassen terugzuigen in plaats van ze door de schoorsteen te laten gaan, met het risico op koolmonoxide. Laat in die situatie beoordelen of er genoeg luchttoevoer is, en hang een koolmonoxidemelder op.

Een kap kiezen bij een nieuwe keuken

Er zijn wandkappen, eilandkappen, plafondunits die in een verlaagd plafond verdwijnen, en kookplaten met ingebouwde afzuiging die de damp naar beneden trekken. Een plafondunit en een kookplaat met afzuiging zijn rustig om te zien, maar vragen bij afvoer een goed ontworpen kanaal, want de weg naar buiten is vaak lang. Bij een kookplaat met afzuiging loopt het kanaal door de onderkast en de plint, en daarvoor gaat ruimte in de lades verloren.

Het beste moment om het kanaal te plannen is bij de keukenrenovatie, voordat het plafond dichtgaat. Een kap aan een buitenmuur kan vaak rechtstreeks door die muur; een kap boven een kookeiland heeft een kanaal in het plafond nodig. Een nieuw gat in de gevel of het dak is wel een zichtbare verandering. Woont u in een appartement, overleg dan met de VvE, en kijk voor de buitenkant in het Omgevingsloket of bij de gemeente.

Let bij de keuze ook op het geluid op de stand die u echt gebruikt, en op de elektra: een eilandkap heeft een voeding in het plafond nodig. Wat er verder bij een nieuwe keuken komt kijken, staat in keuken vervangen: wat komt erbij kijken.

Afzuiging bij een keukenrenovatie door Van der Lugt

Van der Lugt neemt de afzuiging mee in de keukenrenovatie, samen met de sloop, het leidingwerk, de elektra en de afwerking van wanden en plafond. Zo ligt het kanaal er voordat het plafond dichtgaat en zit de voeding op de goede plek. Gaat er ook een muur weg, lees dan een open keuken maken. Bij de gratis opname kijken we waar een afvoer naar buiten mogelijk is, en u krijgt een vaste prijs op papier. Meer over de aanpak leest u op keuken renovatie in Utrecht.

Veelgestelde vragen

Hoe vaak moet een koolstoffilter worden vervangen?

Dat hangt af van hoe vaak en wat u kookt. De fabrikant geeft een richtlijn, en veel kappen geven zelf een seintje. Blijft kookgeur langer hangen dan vroeger, dan is het filter vaak verzadigd.

Gaat er met een afvoerkap in de winter niet veel warmte verloren?

Er gaat warme lucht naar buiten, maar alleen zolang de kap draait. Een terugslagklep sluit het kanaal daarna weer af. De winst in drogere lucht en minder kans op schimmel weegt daar meestal tegen op.

Kan een recirculatiekap later worden omgebouwd naar afvoer?

Veel kappen kunnen in beide standen werken. Het probleem is dan niet de kap, maar het kanaal naar buiten. Is de keuken eenmaal af, dan betekent dat werk in plafond of kasten. Bereid het kanaal daarom liefst voor tijdens de renovatie.

Welke kap past bij inductie?

Elke kap werkt boven inductie. Omdat er geen verbrandingsgassen vrijkomen, is recirculatie bij inductie een beter alternatief dan bij gas. Het vocht uit de pannen blijft wel, dus goede ventilatie blijft nodig.