Zolder te warm in de zomer: wat helpt echt?

Waarom juist de zolder zo warm wordt

Een pannendak dat in de zon ligt, wordt op een zomerse middag erg heet. Die warmte straalt via het dakbeschot naar binnen, en bij een dak zonder of met weinig isolatie voelt u dat direct. Daarnaast stijgt warme lucht in huis op, zodat de warmte van de verdiepingen eronder ook naar boven komt.

Dakramen versterken het effect. Zonlicht dat door het glas valt, wordt binnen omgezet in warmte die er niet meer uit kan. Een dakraam ligt schuin en vangt daardoor veel meer zon dan een raam in de gevel. Een zolder met twee dakramen op het zuiden of westen wordt op een zonnige dag snel een broeikas.

Tot slot heeft een zolder weinig massa. Een houten dak en lichte wanden warmen snel op en geven de warmte tot diep in de avond af. Hangt er ook een cv-ketel, een boiler of een ventilatiebox, dan geven die er nog wat warmte bij.

De zon buiten houden

Wat het meeste effect heeft, is de zon tegenhouden voordat hij door het glas gaat. Zonwering aan de buitenkant van een dakraam, zoals een rolluik of buitenscherm, houdt het grootste deel van de warmte buiten. Een gordijn of rolgordijn aan de binnenkant geeft schaduw, maar dan zit de warmte al binnen, tussen het glas en de stof.

Bij een dakkapel geldt hetzelfde voor de ramen in de voorkant. Daar kan een screen of uitvalscherm komen. Bij vervanging van het glas is zonwerend glas een optie, al laat dat het hele jaar minder licht en warmte door, ook in de winter wanneer u die zonnewarmte juist wilt.

Kijk ook naar het dak van de dakkapel zelf. Een plat dak met een donkere dakbedekking warmt flink op. Bij vernieuwing van de dakbedekking kan een lichte bovenlaag het opwarmen beperken.

Isoleren tegen warmte, niet alleen tegen kou

Dakisolatie werkt in twee richtingen. In de winter houdt ze de warmte binnen, in de zomer remt ze de warmte van de hete dakpannen af. Een dak zonder isolatie is in de zomer daarom het grootste lek.

Bij isoleren van binnenuit komt de isolatie tussen of tegen de sporen, met een dampremmende laag aan de binnenkant en daarna een afwerking van gipsplaat of ander plaatmateriaal. Worden de dakpannen toch vernieuwd, dan kan de isolatie ook aan de buitenkant op het dakbeschot, wat koudebruggen langs de sporen voorkomt. Meer over de opbouw leest u in de zolder isoleren en afwerken.

Kijk ook naar de plekken die vaak worden overgeslagen. Bij veel zolders is het schuine dak tot aan de knieschotten geïsoleerd, maar zit er achter de knieschotten en boven in de nok, op de vliering, weinig of niets. Juist daar wordt het in de zomer het heetst, en die warmte komt via kieren en dunne schotten de kamer in. Isolatie die van de voet tot de nok in één laag doorloopt, werkt beter dan een lappendeken.

Voor de zomer telt ook het soort isolatie. Materialen met meer massa, zoals houtvezelplaten, warmen langzamer op en vertragen de warmte die door het dak komt. Die vertraging heet faseverschuiving: de warmte komt dan pas 's avonds of 's nachts binnen, als u kunt ventileren. Hoeveel het scheelt, hangt af van de dikte en de opbouw. Voor dakisolatie bestaat in sommige gevallen subsidie; de actuele voorwaarden staan bij RVO.

Ventileren en 's nachts koelen

Ventileren koelt alleen als de buitenlucht koeler is dan binnen. In een Nederlandse zomer is dat 's nachts en vroeg in de ochtend bijna altijd zo, ook na een hete dag. De warmte die overdag toch binnenkomt, moet er dan weer uit. Dat lukt het best zo:

• Overdag ramen en dakramen dicht houden zolang het buiten warmer is dan binnen.
• In de avond en de nacht openzetten zodra het buiten koeler is.
• Zorgen voor doorstroming: een raam beneden en een dakraam boven open, met de deuren ertussen open, zodat warme lucht boven wegtrekt en koele lucht beneden binnenkomt.
• Een dakraam met een ventilatiestand of hor gebruiken, zodat het 's nachts veilig open kan blijven.
• Warmtebronnen beperken: apparaten en schermen uit als ze niet nodig zijn, en warmwaterleidingen op zolder isoleren.

Ventilator, airco en een slimme verbouwing

Een ventilator maakt het voor uzelf aangenamer, omdat bewegende lucht verkoelend werkt op de huid. De ruimte wordt er niet koeler van. Een mobiele airco met een slang door een openstaand raam laat via die kier ook weer warme lucht binnen. Een vaste airco of lucht-luchtwarmtepomp koelt wel echt, maar die werkt een stuk zuiniger als zonwering en isolatie al op orde zijn.

Gaat u de zolder verbouwen tot slaapkamer of werkkamer, neem de warmte dan meteen mee in het plan. Een dakkapel of dakraam op de koele kant van het dak scheelt veel, net als ramen die tegenover elkaar open kunnen voor doorstroming. Meer daarover in een dakkapel of dakraam op zolder en een werkkamer op zolder. Voor een dakkapel kunnen regels gelden; kijk daarvoor in het Omgevingsloket of bij de gemeente.

Zolder door Van der Lugt

Van der Lugt maakt zolders af tot volwaardige kamers, met wanden en plafond afgetimmerd en gestuct, elektra, verlichting en een nieuwe vloer. Bij de gratis opname kijken we naar uw dak, de dakramen en de bestaande afwerking, en bespreken we wat in uw situatie het meest oplevert tegen de warmte. Na die opname ligt er een vaste prijs op papier. Meer op de pagina over zolderverbouwing.

Veelgestelde vragen

Helpt een ventilator op zolder?

Voor uw gevoel wel, omdat bewegende lucht verkoelend werkt op de huid. De temperatuur in de ruimte daalt er niet door. 's Nachts kan een ventilator in een open raam wel helpen om koele lucht naar binnen te halen.

Heeft binnenzonwering op een dakraam zin?

Het houdt direct zonlicht tegen en geeft privacy, maar de warmte is dan al binnen. Buitenzonwering houdt veel meer warmte tegen.

Kan ik iets doen zonder te verbouwen?

Ja. Buitenzonwering op de dakramen, overdag ramen dicht en 's nachts open, en warmtebronnen beperken leveren direct verschil op. Isoleren is een grotere ingreep, maar werkt het hele jaar.

Wordt een geïsoleerde zolder in de zomer niet juist warmer?

Nee. Isolatie houdt vooral de warmte van het hete dak buiten. Wel wordt ventileren belangrijker, omdat warmte van binnen, zoals van apparaten en mensen, minder snel via het dak verdwijnt. Isoleren en ventileren horen daarom bij elkaar.